Czynny żal

Zawiłość polskiego prawa oraz zwyczajne pomyłki powodują, że prowadzenie rozliczeń podatkowych nie jest wolne od nieprawidłowości. Co zrobić kiedy popełnimy błąd?

Zgodnie z art. 16 §1 ustawy Kodeks karny skarbowy z 10 września 1999 roku, nie podlega karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu, w szczególności osoby współdziałające w jego popełnieniu. Czynny żal służy zawiadomieniu organów państwowych o popełnionym zaniechaniu bądź niewłaściwym działaniu i z założenia chroni przed przykrymi konsekwencjami wykroczeń i przestępstw skarbowych.

Pamiętaj! Akt czynnego żalu powinien być złożony w formie pisemnej lub ustnie do protokołu.

Decydując się na pisemną formę czynnego żalu, należy powołać się na art. 16 ustawy Kodeks karny skarbowy, a następnie wskazać jaki czyn zabroniony popełniono i jakich należności podatkowych w związku z nim nie uiszczono.

Warto wiedzieć! Nie musisz składać „czynnego żalu” w przypadku złożenia korekty deklaracji wraz z jej uzasadnieniem. Jeśli natomiast uchybienie polega na tym, że nie złożyłeś deklaracji, to powinieneś złożyć czynny żal i dołączyć do niego brakującą deklarację!

Aby złożony akt czynnego żalu był skuteczny, podatnik powinien opłacić wymagalne (a niezrealizowane w wyniku zaniedbania lub pomyłki) należności wraz z odsetkami, najpóźniej w terminie wskazanym przez urząd skarbowy. Zgodnie z przepisami kodeksu karnego skarbowego, zawiadomienie o wykroczeniu / przestępstwie skarbowym musi zostać złożone przed momentem, gdy organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego i zanim podjął on jakiekolwiek czynności służbowe (kontrole, przeszukania itp.). Wyjątkiem jest sytuacja, w której mimo podjętych czynności, organ ścigania nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie tego czynu zabronionego.

Nawet w przypadku spełnienia wyżej wymienionych warunków, wykorzystanie  instytucji czynnego żalu nie zawsze jest możliwe. Ma tutaj znaczenie kwestia podmiotowa – zgodnie z art. 16 § 6, opisywaną formą ochrony nie mogą być objęte podmioty, które kierowały wykonywaniem zabronionego czynu, nakłoniły do wykonania tego czynu osobę podległą lub organizowały działania grupy, która podejmowała tego typu zabiegi (chyba, że zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia / przestępstwa zostanie złożone przez wszystkich członków grupy).

Postawa prawna:Kodeks karny skarbowy z dnia 10 września 1999 r.