Matka karmiąca w pracy

Łączenie pracy zawodowej z wychowywaniem dzieci, wiąże się z licznymi przywilejami pracowników – rodziców . Co do zasady, obejmują one w większości zarówno kobiety, jak i mężczyzn (w określonym czasie mogą one jednak być wykorzystywane tylko przez matkę lub przez ojca). Z oczywistych względów, przerwy w pracy poświęcone karmieniu piersią, przysługują wyłącznie kobietom. Jaki jest ich wymiar?

Jak wynika z Art. 187. Kodeksu pracy,  pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy. W przypadku, gdy karmione jest więcej niż jedno dziecko, kobieta ma natomiast do wykorzystania dwie przerwy w pracy, każda po 45 minut (na wniosek pracownicy, przerwy te mogą być udzielone łącznie). Oczywiście każda z przerw wliczona jest do czasu pracy, a uprawnienie do nich przysługuje przez cały okres karmienia piersią. Nieco odmienną charakterystykę przyjmuje wymiar przysługującej przerwy w przypadku pracownicy, której czas pracy nie przekracza 6 godzin dziennie – przysługuje jej bowiem tylko jedna przerwa na karmienie.

Uwaga! Pracownicy zatrudnionej przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie, przerwy na karmienie nie przysługują!

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet, uwzględnia ponadto wykaz prac, których wykonywanie przez nie w tym okresie jest wzbronione. Należą do nich między innymi:

I. Prace związane z wysiłkiem fizycznym i transportem ciężarów oraz wymuszoną pozycją ciała, na przykład:

  • ręczne podnoszenie i przenoszenie ciężarów o masie przekraczającej 12 kg (przy pracy stałej), 20 kg  (przy pracy dorywczej – do 4 razy na godzinę w czasie zmiany roboczej),
  • ręczna obsługa elementów urządzeń (dźwigni, korb, kół sterowniczych itp.), przy której wymagane jest użycie siły przekraczającej 50 N (przy pracy stałej), 100 N (przy pracy dorywczej – do 4 razy na godzinę w czasie zmiany roboczej),
  • prace w pozycji stojącej łącznie ponad 3 godziny w czasie zmiany roboczej.

II. Prace w mikroklimacie zimnym, gorącym i zmiennym:

  • prace w warunkach, w których wskaźnik PMV (przewidywana ocena średnia), określany zgodnie z Polską Normą, jest większy od 1,5,
  • prace w warunkach, których wskaźnik PMV (przewidywana ocena średnia), określany zgodnie z Polską Normą, jest mniejszy od -1,5,
  • prace w środowisku, w którym występują nagłe zmiany temperatury powietrza w zakresie przekraczającym 15oC.

III. Prace narażające na działanie pól elektromagnetycznych, promieniowania jonizującego i nadfioletowego oraz prace przy monitorach ekranowych – prace w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące określonych w przepisach prawa atomowego.

IV. Prace w kontakcie ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi:

  • prace stwarzające ryzyko zakażenia: wirusem zapalenia wątroby typu B, wirusem ospy wietrznej i półpaśca, wirusem różyczki, wirusem HIV, wirusem cytomegalii, pałeczką listeriozy, toksoplazmozą,
  • prace przy obsłudze zwierząt dotkniętych chorobami zakaźnymi i inwazyjnymi,

V. Prace w narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych:

  • prace w narażeniu na działanie czynników rakotwórczych i o prawdopodobnym działaniu rakotwórczym, określonych w odrębnych przepisach,
  • prace w narażeniu na substancje chemiczne, takie jak: chloropren, styren, mangan, ołów, preparaty od ochrony roślin, rtęć (niezależnie od ich stężenia w środowisku pracy),
  • prace w narażeniu na działanie rozpuszczalników organicznych, jeżeli ich stężenia w środowisku pracy przekraczają wartości 1/3 najwyższych dopuszczalnych stężeń.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet