Umowa o dzieło – najważniejsze informacje

Umowa o dzieło jest cywilnoprawnym porozumieniem stron, na mocy którego, zlecający powierza wykonującemu realizację określonego umową dzieła, za które przyjmujący otrzymuje wynagrodzenie. Co może być przedmiotem dzieła? W zasadzie wszystko, czego wykonanie kończy się konkretnym rezultatem – usługa, materialny przedmiot, zbiór rzeczy czy dzieło artystyczne. 

Umowa o dzieło często mylona jest z umową zlecenie. Podstawową różnicą między tymi umowami jest osiągnięcie rezultatu. Umowa o dzieło skupia się na efekcie pracy, czyli dziele, które jest „namacalnym” efektem włożonej przez wykonawcę pracy. Umowa zlecenie natomiast, nazywana jest umową starannego działania – jej celem/przedmiotem jest sam fakt świadczenia pracy.

Sposób wykonania dzieła, termin oraz jego wartość, określone zostają w treści umowy. Warto w tym miejscu podkreślić, że umowa ta jest odpłatnym kontraktem, w związku z czym wykonawca po zakończeniu swojej pracy powinien otrzymać określone umową wynagrodzenie.

Strony umowy mogą określić, że materiały do wykonania dzieła zostaną dostarczone do wykonawcy przez zamawiającego. Warunki oraz sposób ich powierzenia powinny być określone umową.

W związku z tym, że jest to umowa cywilnoprawna, strony stosunku prawnego dysponują szeroko pojętą swobodą co do zapisów, które zostaną zawarte w umowie. Warto jednak pamiętać, żeby określić termin, sposób realizacji, a także zasady odbioru dzieła. Po zakończeniu pracy, powinien zostać sporządzony protokół zdawczo – odbiorczy, który potwierdza prawidłowość wykonanych prac, bądź w przypadku stwierdzenia wad określa sposób oraz termin ich usunięcia. Jeżeli wykonawca nie wywiąże się ze swojego zobowiązania w terminie, zamawiający może powierzyć wykonanie dzieła osobie trzeciej bądź odstąpić od realizacji dzieła (koszty związane z powierzeniem wykonania dzieła osobie trzeciej obciążają wykonawcę).

Podatkowe i składkowe aspekty umowy o dzieło

Umowa o dzieło jest kontraktem, który co do zasady nie podlega ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu. Jedynym wyjątkiem jest umowa o dzieło zawarta z własnym pracownikiem – w tym przypadku przychód uzyskany z tytułu umowy o dzieło podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych.

Kosztem uzyskania przychodu z tytułu umowy o dzieło jest 20% jej wartości brutto. Wyjątkiem są umowy o dzieło, których przedmiotem jest przeniesienie praw autorskich do przedmiotu umowy – w tym przypadku koszty uzyskania przychodu stanowią 50% wartości przedmiotu umowy o dzieło.

Zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, 50% koszty uzyskania przychodów stosuje się z tytułu:
• zapłaty twórcy za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego,
• opłaty licencyjnej za przeniesienie prawa stosowania wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, otrzymanej w pierwszym roku trwania licencji od pierwszej jednostki, z którą zawarto umowę licencyjną,
• korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych, w rozumieniu odrębnych przepisów, lub rozporządzania przez nich tymi prawami.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny